Ýewropada yssy tomus dowam edýär we sowuk gyş garaşylýar, bu bolsa howpsuz çeşmäni täzeden döredýär...
Ýewropa Komissiýasy 11-nji maýda beren beýanatynda, iýul aýynda islendik üýtgetmeleri durmuşa geçirmek maksady bilen, şu aýyň ahyrynda ÝB-niň polat importynyň gorag düzgüniniň täzelenen görnüşini teklip eder.
“Gözden geçiriş henizem dowam edýär we islendik üýtgetmeleriň 2022-nji ýylyň 1-nji iýulyna çenli ulanylmagy üçin wagtynda tamamlanyp, kabul edilmeli” diýip, ÝB-niň metbugat wekili elektron poçta arkaly aýtdy. “Komissiýa iň soň maý aýynyň ahyrynda ýa-da iýun aýynyň başynda bolmagyna garaşýar. Teklibin esasy elementlerini öz içine alýan BSG bildirişini çap etmeli”.
Bu ulgam 2018-nji ýylyň ortalarynda ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp şol ýylyň mart aýynda 232-nji maddanyň kanunçylygyna laýyklykda köp ýurtlardan import edilýän polat üçin 25 göterimlik tarif girizenden soň, söwda deňsizliginiň öňüni almak üçin girizildi. 1-nji ýanwardan başlap, ÝB-niň polat üçin 232-nji maddanyň tölegi gatnaşyjy taraplaryň arasyndaky söwda tarif kwotasy ylalaşygy bilen çalşyryldy. ABŞ-Beýik Britaniýanyň şoňa meňzeş ylalaşygy 1-nji iýunda güýje girer.
ÝB-niň Polat Sarp edijiler Assosiasiýasy bu gözden geçirişiň dowamynda gorag çärelerini aýyrmak ýa-da togtatmak, ýa-da tarif kwotalaryny köpeltmek üçin lobbiçilik etdi. Olar bu gorag çäreleriniň ÝB bazarynda ýokary bahalara we önüm gytçylygyna getirendigini we Orsýetiň polat importyna gadagançylygyň we ABŞ-da ÝB polaty üçin täze söwda mümkinçilikleriniň indi olary gereksiz edýändigini öňe sürýärler.
2021-nji ýylyň sentýabr aýynda Brýusselde ýerleşýän polat sarp edijiler topary bolan Ýewropa Integrasiýasyz Metall Importçylary we Paýlaýjylary Assosiasiýasy (Euranimi) Lýuksemburgdaky ÝB-niň Baş kazyýetine 2021-nji ýylyň iýun aýyndan üç ýyl möhlet bilen uzadylan gorag çärelerini ýatyrmak üçin şikaýat etdi. Çärede ÝB-niň polat importyndan agyr zyýany we agyr zyýanyň ýüze çykmagynyň ähtimallygyny kesgitlemekde "açyk baha beriş ýalňyşlygynyň" bolandygy öňe sürülýär.
Ýewropanyň polat öndürijileriniň assosiasiýasy bolan “Eurofer” polat importynyň gorag çäreleriniň “üpjünçiligi ýa-da bahalary mikro dolandyryşsyz importyň birden ýokarlanmagy sebäpli betbagtçylygyň öňüni almaga dowam edýändigine garşy çykdy... Ýewropada polat bahalary mart aýynda 20 prosente ýetdi”. Bu iň ýokary derejä ýeten bolsa-da, polat ulanyjylar spekulýatiw bahalaryň has-da pese gaçmagy üçin sargytlary çäklendirýändikleri üçin, häzirki wagtda çalt we ep-esli derejede (ABŞ-nyň baha derejesinden aşak) pese gaçýar” diýip, assosiasiýa aýtdy.
“S&P Global Commodity Insights” kompaniýasynyň bahalandyrmasyna görä, ikinji çärýek başyndan bäri Demirgazyk Ýewropada HRC-niň gaýtadan işleýän bahasy 11-nji maýda 17,2% pese gaçdy we 1150 ýewro/tonna boldy.
ÝB ulgamynyň gorag çäreleriniň häzirki gözden geçirilişi – ulgamyň dördünji gözden geçirilişi – geçen ýylyň dekabryna süýşürildi we gyzyklanýan taraplaryň 10-njy ýanwara çenli goşant goşmaklaryny haýyş etdiler. 24-nji fewralda Orsýetiň Ukraina çozuşyndan soň, ÝB beýleki eksportçylaryň arasynda rus we belarus önümleriniň kwotalaryny täzeden paýlady.
“Eurofer” kompaniýasynyň belleýşi ýaly, 2021-nji ýylda Russiýadan we Ukrainadan taýýar polat importy takmynan 6 million tonna boldy, bu bolsa ÝB-niň umumy importynyň takmynan 20% -ni we ÝB-niň 150 million tonnalyk polat sarp edilişiniň 4% -ni düzýär.
Syn 26 önüm kategoriýasyny öz içine alýar, şol sanda gyzgyn ýaýradylan list we zolaklar, sowuk ýaýradylan list, metal bilen örtülen list, galaýy fabrika önümleri, poslamaýan polatdan sowuk ýaýradylan list we zolaklar, täjirçilik armaturalary, ýeňil we boş bölekler, armatura, sim taýajyk, demir ýol materiallary, şeýle hem tikinsiz we kebşirlenen turbalar.
ÝB-niň we Braziliýanyň poslamaýan polad öndürijisi “Aperam” kompaniýasynyň baş direktory Tim di Maulo 6-njy maýda kompaniýanyň “birinji çärýekde (ÝB) importyň ... diňe Hytaýdan gelýän keskin artmagyny” çäklendirmek üçin ÝB-niň goldawyna bil baglaýandygyny aýtdy.
“Biz geljekde has köp ýurduň goralmagyna garaşýarys, Hytaý esasy dalaşgär bolup durýar” diýip, “Aperam” kompaniýasynyň metbugat wekili kompaniýanyň geljekki düzedişlere çagyrýan beýanatynda aýtdy. Ol ýakynda Günorta Afrikanyň howpsuzlyk çärelerine goşulandygyny belledi.
“Garşylykly çärelere garamazdan, Hytaý geçmişde has köp satmagyň ýoluny tapdy” diýip, Dimolo polat öndüriji kompaniýanyň birinji çärýekdäki netijelerini ara alyp maslahatlaşýan maýadarlar bilen geçirilen telefon söhbetdeşliginde aýtdy. “Import bazara hemişe basyş edýär.
“Komitet goldaw berdi we goldamagyny dowam etdirer” diýip, ol aýtdy. “Biz komitetiň bu meseläni çözjekdigine ynanýarys”.
Importyň ýokarlanmagyna garamazdan, “Aperam” birinji çärýekde önüm satuwynyň we girdejisiniň ýokarlanandygyny habar bermek bilen, şeýle hem gaýtadan işlemegiň netijelerini balansyna goşmak bilen rekord görkezijilerini dowam etdirdi. Kompaniýanyň Braziliýada we Ýewropada polat we elektrik polat öndürmek kuwwaty ýylda 2,5 million tonnadyr we ikinji çärýekde has oňyn görkezijiniň gazanylmagyna garaşylýar.
Di Maulo Hytaýdaky häzirki ýagdaýyň ol ýerdäki polat öndürijileriň soňky iki ýylyň oňyn girdeji möçberlerine garanyňda örän pes ýa-da negatiw girdeji möçberini öndürmegine getirýändigini sözüne goşdy. Şeýle-de bolsa, bu "geljekde kadalaşyp biljek sikl" diýdi.
Şeýle-de bolsa, “Euranimi” 26-njy ýanwarda Ýewropa Komissiýasyna ýazan hatynda ÝB-de “proteksionizmiň öň görlüp-eşidilmedik derejesi we güýçli isleg sebäpli polatdan, esasanam SSCR-den (sowuk ýaýradylan tekiz polatdan) uly ýetmezçilik bardygyny we bahalaryň gözegçilikden çykandygyny” belledi.
“Ýewranimi” kompaniýasynyň direktory Kristof Lagranž 11-nji maýda iberen elektron poçtasynda: “Ýewranimi” kompaniýasynyň direktory Kristof Lagranž pandemiýadan soňky ykdysady dikeldiş, Ýewropada polat ýaly materiallaryň ýetmezçiligi, bahalaryň rekord derejede ýokarlanmagy, ýewropaly polat öndürijileriň 2021-nji ýylda rekord derejede girdeji gazanmagy, ÝB-de inflýasiýa, daşary ýurtlardaky ulag dyknyşyklary sebäpli örän ýokary ulag çykdajylary we importyň gymmatlamagy, Ukraina urşy, ÝB-niň Orsýete garşy sanksiýalary, Jonyň Donald Tramp Baýdeniň ABŞ-nyň prezidenti wezipesine geçmegi we 232-nji bölümiň käbir çäreleriniň aýrylmagy ýaly wakalara salgylanyp aýtdy.
“Şeýle düýbünden täze bir ýagdaýda, näme üçin ÝB-niň polat zawodlaryny goramak üçin düýbünden başga bir ýagdaýda gorag çäresini döretmek gerek, sebäbi bu çäre garşy durmak üçin niýetlenen howp indi ýok?” diýip, Lagranj sorady.
Muny etmek mugt we aňsat. Aşakdaky düwmäni ulanyň, işiňiz gutaranda sizi şu ýere gaýtaryp getireris.