Nature.com saýtyna gireniňiz üçin sag boluň. Ulanýan brauzeriňiziň wersiýasynda CSS üçin çäkli goldaw bar. Iň gowy tejribe üçin täzelenen brauzer ulanmagyňyzy maslahat berýäris (ýa-da Internet Explorer-de utgaşyklylyk režimini öçüriň). Şol bir wagtyň özünde, goldawy dowam etdirmegi üpjün etmek üçin saýty stillersiz we JavaScript-siz görkezeris.
Biz Neapol portundan (Italiýa) birnäçe kilometr uzaklykda deňiz düýbüniň işjeň galmagynyň we gaz zyňyndylarynyň subutnamalaryny habar berýäris. Deňiz düýbüniň alamatlary bolan çukurjyklar, depeler we kraterler. Bu emele gelmeler häzirki wagtda deňiz düýbüne täsir edýän pagodalar, çatlaklar we gyrymlar ýaly ýer gabygynyň depelerini görkezýär. Olar mantiýa erginleriniň we ýer gabygynyň dag jynslarynyň dekarbonizasiýa reaksiýalarynda geliýiň we uglerod dioksidiniň galmagyny, basyşyny we bölünip çykmagyny hasaba aldylar. Bu gazlar, ähtimal, Iskiýa, Kampi Flegre we Soma-Wesuviý gidrotermal ulgamlaryny iýmitlendirýän gazlara meňzeýär, bu bolsa Neapol aýlagynyň aşagynda ýer gabygynyň suwuklyklary bilen garyşan mantiýa çeşmesini görkezýär. Gazyň galmagy we basyşy prosesi sebäpli suwasty giňelmegi we ýarylmagy 2-3 MPa artykmaç basyş talap edýär. Deňiz düýbüniň galmagy, çatlaklar we gaz zyňyndylary deňiz düýbüniň püskürmelerini we/ýa-da gidrotermal partlamalary döredip biljek wulkan däl galmalaryň alamatlarydyr.
Deňiziň çuň gidrotermal (gyzgyn suw we gaz) zyňyndylary orta umman gerişleriniň we konwergent plita gyralarynyň (ada ýaýlarynyň suwasty böleklerini goşmak bilen) umumy aýratynlygydyr, şol bir wagtyň özünde gaz gidratlarynyň (hlatratlaryň) sowuk zyňyndylary köplenç kontinental şelllere we passiw gyralara mahsusdyr1, 2, 3, 4, 5. Deňiz düýbüniň gidrotermal zyňyndylarynyň kenarýaka sebitlerinde ýüze çykmagy kontinental gabykdaky we/ýa-da mantiýadaky ýylylyk çeşmelerini (magma howdanlaryny) aňladýar. Bu zyňyndylar magmanyň Ýer gabygynyň iň ýokarky gatlaklaryndan geçmeginden öň bolup, wulkan deňiz daglarynyň püskürmegi we ýerleşdirilmegi bilen tamamlanyp biler6. Şonuň üçin, (a) deňiz düýbüniň işjeň deformasiýalary bilen baglanyşykly morfologiýalary we (b) Italiýanyň Neapol wulkan sebiti (~ 1 million ilatly) ýaly ilatly kenarýaka sebitlerine golaý gaz zyňyndylaryny kesgitlemek mümkin bolan wulkanlary bahalandyrmak üçin möhümdir. Saýça püskürme. Mundan başga-da, çuň deňiz gidrotermal ýa-da gidrat gaz zyňyndylary bilen baglanyşykly morfologik aýratynlyklar geologiki we biologik aýratynlyklary sebäpli has gowy belli bolsa-da, kadadan çykmalar has ýapça suwlar bilen baglanyşykly morfologik aýratynlyklardyr, Indoneziyadakylardan başga. 12-nji kölde ýazgylar deňeşdirme boýunça az. Bu ýerde biz Neapol portundan takmynan 5 km uzaklykda ýerleşýän Neapol aýlagynda (Günorta Italiýa) gaz zyňyndylaryndan täsirlenen suwasty, morfologiki we gurluş taýdan çylşyrymly sebit üçin täze batimetrik, seýsmiki, suw sütünleri we geohimiki maglumatlary hödürleýäris. Bu maglumatlar R/V Urania gämisinde SAFE_2014 (2014-nji ýylyň awgusty) kruizi wagtynda ýygnaldy. Biz gaz zyňyndylarynyň bolýan deňiz düýbüni we ýerasty gurluşlaryny beýan edýäris we düşündirýäris, howa çykaryjy suwuklyklaryň çeşmelerini öwrenýäris, gazyň ýokarlanmagyny we degişli deformasiýany düzgünleşdirýän mehanizmleri anyklaýarys we häsiýetlendirýäris, şeýle hem wulkanologiýa täsirlerini ara alyp maslahatlaşýarys.
Neapol aýlagy Plio-Dörtlük günbatar çetini, Demirgazyk-Gündogar uzalan Kampaniýa tektonik çöketligini emele getirýär13,14,15. Iskiýanyň günbatary (takmynan 150-1302), Kampi Flegre kraterini (takmynan 300-1538) we Soma-Wezuwiýiň (<360-1944-nji ýyllardan başlap). Bu gurluş aýlagy 15 demirgazykda çäklendirýär, günorta bolsa Sorrento ýarymadasy bilen serhetleşýär (1a-njy surat). Neapol aýlagy agdyklyk edýän Demirgazyk-Gündogar we ikinji Demirgazyk-Gündogar möhüm çatlaklardan täsirlenýär (1-nji surat)14,15. Iskiýa, Kampi Flegreý we Somma-Wezuwiý gidrotermal alamatlar, ýeriň deformasiýalary we ýüzleý seýsmikilik bilen häsiýetlendirilýär16,17,18 (meselem, 1982-1984-nji ýyllarda Kampi Flegreýde 1,8 m belentlik we müňlerçe ýer titremesi bilen bolan turbulent waka). Soňky barlaglar19,20 şeýle görkezýär Soma-Wesuwiýiň we Kampi Flegreniň dinamikasynyň arasynda baglanyşyk bolmagy mümkin, bu bolsa "çuňňur" ýeke-täk magma suw howdanlary bilen baglanyşykly bolmagy mümkin. Kampi Flegreýiň soňky 36 müň ýylyndaky we Somma Wezuwiýiň 18 müň ýylyndaky wulkan işjeňligi we deňiz derejesiniň titräp geçmegi Neapol aýlagynyň çökündi ulgamyny dolandyrdy. Soňky buzluk maksimumyndaky (18 müň ýyl) deňiz derejesiniň pes bolmagy deňizdäki ýalpak çökündi ulgamynyň regressiýasyna getirdi, soňra ol giçki Pleýstosen-Golosen döwründe transgressiýa hadysalary bilen dolduryldy. Suwasty gämi gazlarynyň zyňyndylary Iskiýa adasynyň töwereginde we Kampi Flegreniň kenarynda we Soma-Wesuwiý dagynyň golaýynda anyklandy (1b-nji surat).
(a) Kontinental şelfiň we Neapol aýlagynyň morfologiki we gurluş gurluşy 15, 23, 24, 48. Nokatlar esasy suwasty püskürme merkezleridir; gyzyl çyzyklar esasy çatlaklary görkezýär.(b) Neapol aýlagynyň suwuklyk howa çykaryşlary (nokatlar) we seýsmiki çyzyklar yzlary (gara çyzyklar) bilen batimetriýasy. Sary çyzyklar 6-njy suratda görkezilen L1 we L2 seýsmiki çyzyklarynyň traektoriýalarydyr. Banco della Montagna (BdM) gümmez şekilli gurluşlarynyň çäkleri (a, b)-de gök reňkli kesik çyzyklar bilen görkezilen. Sary kwadratlar akustik suw sütünleriniň profilleriniň ýerleşýän ýerlerini görkezýär we CTD-EMBlank, CTD-EM50 we ROV çarçuwalary 5-nji suratda görkezilen. Sary tegelek nusga gaz çykarylyşynyň ýerleşýän ýerini görkezýär we onuň düzümi S1 tablisasynda görkezilen. Golden Software (http://www.goldensoftware.com/products/surfer) Surfer® 13 tarapyndan döredilen grafikalary ulanýar.
SAFE_2014 (2014-nji ýylyň awgusty) kruizi wagtynda alnan maglumatlara esaslanyp (Usullara serediň), Neapol aýlagynyň 1 m çözgütli täze Sanly Relýef Modeli (DTM) guruldy. DTM Neapol portunyň günortasyndaky deňiz düýbüniň ýerli derejede Banco della Montagna (BdM) diýlip atlandyrylýan 5.0 × 5.3 km gümmez şekilli gurluş bilen kesilen günorta tarap ýumşak eňňitli (eňňit ≤3°) ýüz bilen häsiýetlendirilýändigini görkezýär. Şekil. 1a,b). BdM töweregindäki deňiz düýbünden 15-20 metr ýokarda, takmynan 100-170 metr çuňlukda ösýär. BdM gümmezi 280 sany tegelekden owal depelere (2a surat), 665 konusa we 30 çukura (3-nji we 4-nji suratlar) sebäpli depe ýaly morfologiýany görkezdi. Depeniň iň ýokary beýikligi we aýlawy degişlilikde 22 m we 1800 m. Depeleriň aýlawlygy [C = 4π(meýdan/perimetr2)] perimetriň ulalmagy bilen azaldy (2b surat). Depeler üçin ok gatnaşyklary 1 bilen 6,5 aralygynda üýtgedi, ok gatnaşygy >2 bolan depeler bolsa has gowy D45°E + 15° urgusyny we has ýaýran ikinji derejeli, has ýaýran D105°E-den D145°E urgusyny görkezdi (2c surat). BdM tekizliginde we depesiniň üstünde ýeke ýa-da deňleşdirilen konuslar bar (3a, b surat). Konus şekilli düzülişler olaryň ýerleşýän depeleriniň düzülişine eýerýär. Çukurjyklar adatça deňziň düýbünde (3c surat) we käwagt depelerde ýerleşýär. Konuslaryň we çukurjyklaryň giňişlik dykyzlygy, agdyklyk edýän DN-GG deňleşmesiniň BdM gümmeziniň demirgazyk-gündogar we günorta-günbatar serhetlerini çäklendirýändigini görkezýär (4a, b surat); has az uzalan DN-G-G ýoly merkezi BdM sebitinde ýerleşýär.
(a) Banco della Montagna gümmeziniň (BdM) sanly ýerüsti modeli (1 m öýjük ölçegi).(b) BdM depeleriniň perimetri we tegelekligi.(c) Depe töweregindäki iň amatly ellipsiň esasy okunyň ok boýunça gatnaşygy we burçy (ugury). Sanly ýerüsti modeliniň standart ýalňyşlygy 0,004 m; perimetriň we tegelekligiň standart ýalňyşlyklary degişlilikde 4,83 m we 0,01, ok boýunça gatnaşygyň we burçyň standart ýalňyşlyklary degişlilikde 0,04 we 3,34°.
2-nji suratda DTM-den çykarylan BdM sebitindäki anyklanan konuslaryň, kraterleriň, depeleriň we çukurlaryň jikme-jiklikleri.
(a) Deňiz düýbüniň tekiz ýerinde deňleşdiriji konuslar; (b) Demirgazyk-Günbatar-Gündogar inçe depelerdäki konuslar we kraterler; (c) ýeňil çöken ýerdäki çukurjyklar.
(a) Anyklanan kraterleriň, çukurlaryň we işjeň gaz çykaryşlarynyň giňişlik boýunça paýlanyşy. (b) (a) bölüminde görkezilen kraterleriň we çukurlaryň giňişlik dykyzlygy (sany/0,2 km2).
Biz 2014-nji ýylyň awgust aýynda SAFE_2014 kruiz wagtynda alnan ROV suw sütüniniň eholot suratlaryndan we deňiz düýbüniň gönüden-göni gözegçiliklerinden BdM sebitinde 37 gaz zyňyndysyny anykladyk (4-nji we 5-nji suratlar). Bu zyňyndylaryň akustik anomaliýalary deňiz düýbünden dikligine uzalyp, dikligine 12 bilen takmynan 70 m aralygynda üýtgeýän şekilleri görkezýär (5a-njy surat). Käbir ýerlerde akustik anomaliýalar diýen ýaly üznüksiz "otly" emele getirdi. Synlanan köpürjikli tüýler dürli-dürli bolýar: üznüksiz, dykyz köpürjikli akymlardan gysga wagtlyk hadysalara çenli (Goşmaça film 1). ROV barlagy deňiz düýbündäki suwuklyk howa çykaryşlarynyň ýüze çykmagyny wizual taýdan barlamaga mümkinçilik berýär we deňiz düýbünde käwagt gyzyldan mämişi reňkli çökündiler bilen gurşalan kiçijik nokatlary görkezýär (5b-nji surat). Käbir ýagdaýlarda ROV kanallary zyňyndylary gaýtadan işjeňleşdirýär. Howa çykaryş morfologiýasy suw sütüninde alawlanmasyz ýokarda tegelek deşik görkezýär. Çykyş nokadynyň ýokarsyndaky suw sütüninde pH ep-esli pese gaçdy, bu bolsa ýerli derejede has kislotaly şertleri görkezýär (5c, d-nji suratlar). Hususan-da, ýokardaky pH 75 m çuňlukda BdM gazynyň zyňylmagy 8,4-den (70 m çuňlukda) 7,8-e (75 m çuňlukda) çenli azaldy (5c surat), şol bir wagtyň özünde Neapol aýlagyndaky beýleki ýerlerde 8,3 we 8,5 çuňluk aralygynda pH derejesi 0 bilen 160 m aralygynda boldy (5d surat). Neapol aýlagynyň BdM sebitiniň içinde we daşynda iki ýerde deňiz suwunyň temperaturasynda we duzlulygynda düýpli üýtgeşmeler ýokdy. 70 m çuňlukda temperatura 15 °C we duzlulyk takmynan 38 PSU (5c, d surat). pH, temperatura we duzlulyk ölçegleri aşakdakylary görkezdi: a) BdM gazsyzlandyrma prosesi bilen baglanyşykly kislotaly suwuklyklaryň gatnaşmagy we b) termal suwuklyklaryň we duzlu suwuň ýoklugy ýa-da örän haýal zyňylmagy.
(a) Akustik suw sütüniniň profiliniň alynma penjiresi (Simrad EK60 ehometri). BdM sebitinde ýerleşýän EM50 suwuklyk çykarylyşynda (deňiz derejesinden takmynan 75 m aşakda) ýüze çykarylan gaz alawyna laýyk gelýän dik ýaşyl zolak; deňiz düýbüniň we düýbüniň multipleks signallary hem görkezilýär (b) BdM sebitinde uzakdan dolandyrylýan ulag bilen ýygnalýar Ýeke suratda gyzyldan mämişi reňkli çökündi bilen gurşalan kiçi krater (gara tegelek) görkezilýär.(c,d) SBED-Win32 programma üpjünçiligi (Seasave, 7.23.2 wersiýasy) ulanylyp işlenen köpparametrli zond CTD maglumatlary. EM50 suwuklyk çykarylyşynyň üstündäki we Bdm çykarylyşynyň paneliniň daşyndaky suw sütüniniň saýlanan parametrleriniň (duzlulyk, temperatura, pH we kislorod) nusgalary (panel c) we Bdm çykarylyşynyň paneliniň daşynda (d).
Biz 2014-nji ýylyň 22-nji we 28-nji awgusty aralygynda gözleg zolagyndan üç gaz nusgasyny ýygnadyk. Bu nusgalar meňzeş düzümleri görkezdi, olaryň arasynda CO2 (934-945 mmol/mol) agdyklyk edýär, soňra N2 (37-43 mmol/mol), CH4 (16-24 mmol/mol) we H2S (0.10 mmol/mol) -0.44 mmol/mol degişli konsentrasiýalary bardy), H2 we He bolsa az mukdarda boldy (degişlilikde <0.052 we <0.016 mmol/mol) (1b surat; S1 tablisa, Goşmaça film 2). O2 we Ar-yň deňeşdirme boýunça ýokary konsentrasiýalary hem ölçeldi (degişlilikde 3.2 we 0.18 mmol/mol çenli). Ýeňil uglewodorodlaryň jemi 0.24-den 0.30 mmol/mol-a çenli üýtgeýär we C2-C4 alkanlaryndan, aromatiklerden (esasan benzol), propen we kükürt saklaýan birleşmelerden (tiofen) ybaratdyr. 40Ar/36Ar gymmaty howa bilen gabat gelýär (295.5), emma EM35 nusgasynyň (BdM gümmezi) gymmaty 304 bolup, 40Ar-dan birneme artykdygyny görkezýär. δ15N gatnaşygy howadakydan ýokarydy (howa garşy +1.98% -e çenli), δ13C-CO2 gymmatlyklary bolsa V-PDB-e garşy -0.93-den 0.44% -e çenli boldy. R/Ra gymmatlyklary (4He/20Ne gatnaşygyny ulanyp howanyň hapalanmagyny düzedilenden soň) 1.66 we 1.94 aralygynda boldy, bu bolsa mantiýanyň He-niň uly böleginiň bardygyny görkezýär. Geliy izotopyny CO2 we onuň durnukly izotopy 22 bilen utgaşdyrmak arkaly BdM-däki zyňyndylaryň çeşmesini has aýdyňlaşdyryp bolýar. CO2/3He-niň δ13C-e garşy CO2 kartasynda (6-njy surat) BdM gaz düzümi Iskiýa, Kampi Flegreý we Somma-Wezuwiýiň düzümi bilen deňeşdirilýär. fumarollar. 6-njy suratda şeýle hem BdM gazynyň öndürilmegine gatnaşyp biljek üç dürli uglerod çeşmesiniň arasyndaky nazary garyşma çyzyklary görkezilýär: ereýän mantiýadan alynýan eremeler, organiki baý çökündiler we karbonatlar. BdM nusgalary üç Kampaniýa wulkanynyň suratlandyrýan garyşma çyzygynda, ýagny mantiýa gazlarynyň (maglumatlary gabat getirmek maksady bilen nusgawy MORB-lere garanyňda uglerod dioksidi bilen birneme baýlaşdyrylan diýlip çaklanylýar) we ýer gabygynyň dekarbonizasiýasyndan dörän reaksiýalaryň arasynda garyşýar. Netijede gaz jynslary.
Mantiýanyň düzümi bilen hek daşynyň we organiki çökündileriň soňky bölekleriniň arasyndaky gibrid çyzyklar deňeşdirmek üçin görkezilýär. Gutylar Ischia, Campi Flegrei we Somma-Vesvius 59, 60, 61 fumarol sebitlerini görkezýär. BdM nusgasy Kampaniýa wulkanynyň garyşyk ugrynda ýerleşýär. Garyşyk çyzygyň soňky bölegi mantiýa çeşmesinden, ýagny karbonat minerallarynyň dekarburizasiýa reaksiýasy arkaly öndürilýän gazdan ybaratdyr.
L1 we L2 seýsmik kesimleri (1b we 7-nji suratlar) BdM bilen Somma-Wezuwiý (L1, 7a surat) we Kampi Flegreý (L2, 7b surat) wulkan sebitleriniň distal stratigrafik yzygiderlikleriniň arasyndaky geçişi görkezýär. BdM iki sany esasy seýsmiki emele gelişiň (7-nji suratda MS we PS) bolmagy bilen häsiýetlendirilýär. Ýokarky gatlak (MS) ýokary we orta amplitudaly we gapdal dowamlylygyň subparallel şöhlelendirijilerini görkezýär (7b,c suratlar). Bu gatlak Soňky Buzluk Maksimumy (LGM) ulgamy tarapyndan süýräp gidilýän deňiz çökündilerini öz içine alýar we gumdan we toýundan ybarat23. Aşakdaky PS gatlagy (7b-d suratlar) sütünler ýa-da sagatlar görnüşinde haoslydan açyk faza bilen häsiýetlendirilýär. PS çökündileriniň ýokarky bölegi deňiz düýbüniň depelerini emele getirdi (7d suratlar). Bu diapire meňzeş geometriýalar PS açyk materialynyň iň ýokarky MS çökündilerine aralaşmagyny görkezýär. Uplift MS gatlagyna täsir edýän gyrymlaryň we çatlaklaryň emele gelmegine jogapkärdir. we BdM deňiz düýbüniň häzirki çökündileriniň üstünde ýerleşýär (7b–d surat). MS stratigrafik aralygy L1 böleginiň ENE böleginde aýdyň bölünýär, şol bir wagtyň özünde MS yzygiderliliginiň käbir içki derejeleri bilen örtülen gaz bilen doýgun gatlagyň (GSL) bolmagy sebäpli BdM tarap akarýar (7a surat). BdM-iň ýokarsynda toplanan grawitasiýa özenleri, iň ýokarky 40 sm-iň ýakynda we häzirki wagta çenli çöken gumdan ybaratdygyny görkezýär; )24,25 we “Neapolyň ýellow tuff” (14.8 ka) Campi Flegrei partlaýjy püskürmesinden pemza bölekleri26. PS gatlagynyň açyk fazasyny diňe haotistik garyşma prosesleri bilen düşündirip bolmaz, sebäbi Neapol aýlagyndaky BdM-iň daşynda tapylan ýer süýşmeleri, palçyk akymlary we piroklastik akymlar bilen baglanyşykly haotistik gatlaklar akustik taýdan mat däl21,23,24. Biz synlanan BdM PS seýsmiki fasiýalarynyň, şeýle hem deňizasty çykyş PS gatlagynyň görnüşiniň (7d surat) tebigy gazyň göterilmegini görkezýändigini netije çykardyk.
(a) Sütünli (pagoda) giňişlik gurluşyny görkezýän bir ýolly seýsmiki profil L1 (1b suratdaky nawigasiýa yzlary). Pagoda pemza we gumuň haosly çökündilerinden ybarat. Pagodanyň aşagyndaky gaz bilen doýgun gatlak has çuň emele gelmeleriň dowamlylygyny aýyrýar.(b) Deňiz düýbüniň depeleriniň, deňiz (MS) we pemza gum çökündileriniň (PS) kesilmegini we deformasiýasyny görkezýän bir kanally seýsmiki profil L2 (1b suratdaky nawigasiýa yzlary).(c) MS we PS-däki deformasiýa jikme-jiklikleri (c, d) bölümlerinde görkezilen. Iň ýokarky çökündide tizligi 1580 m/s diýip çaklasak, 100 ms dik ölçegde takmynan 80 m-i aňladýar.
BdM-iň morfologiki we gurluş aýratynlyklary global derejede beýleki suwasty gidrotermal we gaz gidrat ýataklaryna meňzeşdir2,12,27,28,29,30,31,32,33,34 we köplenç galmalar (suw depeleri we depeler) we gaz çykarylyşy (konuslar, çukurlar) bilen baglanyşyklydyr. BdM bilen deňleşdirilen konuslar we çukurlar, şeýle hem uzyn depeler gurluş taýdan gözegçilik edilýän geçirijiligi görkezýär (2-nji we 3-nji suratlar). Depeleriň, çukurlaryň we işjeň howa çykaryşlarynyň giňişlikdäki ýerleşişi olaryň paýlanyşynyň Demirgazyk-Gündogar we Demirgazyk-Günbatar täsir çatlaklary tarapyndan bölekleýin gözegçilik edilýändigini görkezýär (4b-nji surat). Bular Kampi Flegrei we Somma-Wezuwius wulkan sebitlerine we Neapol aýlagyna täsir edýän çatlak ulgamlarynyň iň gowy zarbalarydyr. Hususan-da, birinjisiniň gurluşy Kampi Flegrei kraterinden gidrotermal çykarylyşyň ýerleşýän ýerini gözegçilik edýär35. Şonuň üçin biz Neapol aýlagyndaky çatlaklaryň we çatlaklaryň gazyň ýerüsti tarapa göçmegi üçin iň gowy ýoly görkezýändigini, bu aýratynlygyň beýleki gurluş taýdan gözegçilik edilýän gidrotermal ýataklaryň umumy aýratynlygydygyny netije çykarýarys. sistemalar36,37. BdM konuslary we çukurlary hemişe depeler bilen baglanyşykly däldi (3a, c surat). Bu bolsa, beýleki awtorlaryň gaz gidrat zonalary üçin teklip edişi ýaly, bu depeleriň hökman çukurlaryň emele gelmeginiň öňbaşçylaryny görkezmeýändigini görkezýär32,33. Biziň netijelerimiz deňiz düýbüniň gümmez çökündileriniň bozulmagynyň hemişe çukurlaryň emele gelmegine getirmeýändigi baradaky gipotezany goldaýar.
Toplanan üç gaz zyňyndysy gidrotermal suwuklyklara mahsus himiki alamatlary görkezýär, ýagny esasan CO2, reduksiýa gazlarynyň (H2S, CH4 we H2) we ýeňil uglewodorodlaryň (esasanam benzol we propilen) ep-esli konsentrasiýalary bilen 38,39, 40, 41, 42, 43, 44, 45 (S1 tablisa). Suwasty zyňyndylarynda bolmagyna garaşylmaýan atmosfera gazlarynyň (meselem, O2) bolmagy, deňiz suwunda ereýän howanyň nusga almak üçin ulanylýan plastik gutularda saklanýan gazlar bilen aragatnaşykda bolmagyndan gelip çykyp biler, sebäbi ROV-lar okean düýbünden deňze çykarylýar. Tersine, oňyn δ15N gymmatlyklary we ASW-den (howa bilen doýgun suw) ep-esli ýokary N2/Ar (480-e çenli) N2-niň köpüsiniň atmosferadan daşary çeşmelerden öndürilýändigini görkezýär, bu bolsa bu gazlaryň esasy gidrotermal gelip çykyşy bilen gabat gelýär. BdM gazynyň gidrotermal-wulkanik gelip çykyşy CO2 we He mazmuny we olaryň izotop alamatlary bilen tassyklanýar. Uglerod izotoplary (δ13C-CO2 -0.93% -den +0.4% -e çenli) we CO2/3He gymmatlyklary (1.7 × 1010-dan 4.1 × 1010-a çenli) BdM nusgalarynyň Neapol aýlagynyň mantiýa uçlarynyň töweregindäki fumarollaryň garyşyk tendensiýasyna we dekarbonizasiýa degişlidigini görkezýär. Reaksiýa netijesinde emele gelen gazlaryň arasyndaky gatnaşyk (6-njy surat). Has takygy, BdM gaz nusgalary garyşma tendensiýasy boýunça golaýdaky Campi Flegrei we Somma-Veusivus wulkanlaryndan gelen suwuklyklar bilen takmynan bir ýerde ýerleşýär. Olar mantiýanyň ahyryna golaý bolan Ischia fumarollaryndan has ýer gabygydyr. Somma-Vezuwius we Campi Flegrei BdM-den (R/Ra 1.66 we 1.96 aralygynda; S1 tablisa) has ýokary 3He/4He gymmatlyklaryna (R/Ra 2.6 we 2.9 aralygynda) eýedir. Bu radiogen He-niň goşulmagynyň we toplanmagynyň şol bir ýerden gelip çykandygyny görkezýär. Somma-Wezuwiý we Kampi Flegreý wulkanlaryny iýmitlendirýän magma çeşmesi. BdM zyňyndylarynda anyklanyp bilinýän organiki uglerod fraksiýalarynyň ýoklugy, organiki çökündileriň BdM gazsyzlandyrma prosesine gatnaşmaýandygyny görkezýär.
Ýokarda görkezilen maglumatlara we suwasty gaza baý sebitler bilen baglanyşykly gümmez şekilli gurluşlaryň tejribe modellerinden alnan netijelere esaslanyp, çuň gaz basyşy kilometr ölçegli BdM gümmezleriniň emele gelmegine sebäp bolup biler. BdM gumzasyna alyp barýan artykmaç basyş Pdef-i kesgitlemek üçin, biz ýygnalan morfologiki we seýsmiki maglumatlardan BdM gumzasynyň deformasiýa edilen ýumşak ýapyşykly çökündiden uly radiusly tegelek gatlakdygyny çaklap, inçe plastinka mehaniki modelini ulandyk. Dik maksimum süýşme w we galyňlygy h (Goşmaça S1 surat). Pdef umumy basyş we dag gaýalarynyň statik basyşy bilen suw sütüniniň basyşynyň arasyndaky tapawutdyr. BdM-de radius takmynan 2500 m, w 20 m we seýsmiki profilden hasaplanan h maksimumy takmynan 100 m. Biz Pdef 46Pdef = w 64 D/a4 gatnaşygyndan hasaplaýarys, bu ýerde D egilme berkligidir; D (E h3)/[12(1 – ν2)] bilen berilýär, bu ýerde E - ýatagyň Ýang moduly, ν - Puasson gatnaşygy (~0.5)33. BdM çökündileriniň mehaniki häsiýetlerini ölçäp bolmaýandygy sebäpli, biz E = 140 kPa goýduk, bu BdM14,24-e meňzeş kenarýaka çäge çökündileri 47 üçin amatly bahadyr. Biz edebiýatda lilli toýun çökündileri üçin habar berlen ýokary E gymmatlyklaryny (300 < E < 350,000 kPa)33,34 göz öňünde tutmaýarys, sebäbi BDM çökündileri esasan çägeden, lilden ýa-da lilli toýundan däl-de24 ybarat. Biz Pdef = 0.3 Pa alýarys, bu bolsa gaz gidrat basseýn gurşawlarynda deňiz düýbüniň göteriliş prosesleriniň çaklamalaryna laýyk gelýär, bu ýerde Pdef 10-2-den 103 Pa-a çenli üýtgeýär, pes bahalar bolsa pes w/a we/ýa-da nämeleri aňladýar. BdM-de çökündiniň ýerli gaz doýgunlygy we/ýa-da peýda bolmagy sebäpli gatylygyň peselmegi Öňden bar bolan döwülmeler hem döwülmäge we netijede gazyň çykmagyna goşant goşup biler, bu bolsa synlanan howalandyryş gurluşlarynyň emele gelmegine mümkinçilik berýär. Toplanan şöhlelenen seýsmiki profiller (7-nji surat) PS çökündileriniň GSL-den göterilip, üstündäki MS deňiz çökündilerini ýokaryk itekländigini, netijede depeleriň, gyrymlaryň, çatlaklaryň we çökündi kesikleriniň emele gelendigini görkezýär (7b, c surat). Bu, 14,8-den 12 ka-a çenli köne pemzanyň ýokary gaz daşamak prosesi arkaly ýaş MS gatlagyna aralaşandygyny görkezýär. BdM gurluşynyň morfologik aýratynlyklary GSL tarapyndan öndürilen suwuklyk boşaltmasynyň döreden artykmaç basyşynyň netijesi hökmünde görülip bilner. Aktiw boşaltmanyň deňiz düýbünden 170 m-den gowrak bsl48-e çenli görülip bilinýändigini göz öňünde tutup, GSL-iň içindeki suwuklyk artykmaç basyşynyň 1700 kPa-dan geçýändigini çaklaýarys. Çökündilerdäki gazlaryň ýokaryk göçmegi hem MS-de saklanýan materiallary arassalamak täsirini görkezdi, bu bolsa BdM25-de nusga alnan grawitasiýa ýadrolarynda haos çökündileriniň bardygyny düşündirýär. Mundan başga-da, GSL-iň artykmaç basyşy ... döredýär. çylşyrymly döwülme ulgamy (7b suratda köpburçluk döwülme). Umumylykda, bu morfologiýa, gurluş we stratigrafik ýerleşiş, "pagodalar"49,50 diýlip atlandyrylýar, aslynda köne buzluk emele gelmeleriniň ikinji täsirlerine degişli edildi we häzirki wagtda gaz31,33 ýa-da buglanmalaryň50 täsiri hökmünde düşündirilýär. Kampaniýanyň kontinental gyrasynda buglanma çökündileri seýrek, iň bolmanda ýer gatlagynyň iň ýokarky 3 km-inde. Şonuň üçin BdM pagodalarynyň ösüş mehanizmi çökündilerde gazyň ýokarlanmagy bilen dolandyrylmagy mümkin. Bu netijäni pagodanyň açyk seýsmiki fasiýalary (7-nji surat), şeýle hem öň habar berlişi ýaly24, häzirki gum 'Pomici Principali'25 we 'Naples Yellow Tuff'26 Campi Flegrei bilen püskürýän ýerde grawitasiýa özeni maglumatlary goldaýar. Mundan başga-da, PS çökündileri iň ýokarky MS gatlagyna girip, deformasiýa etdi (7d-nji surat). Bu gurluş gurluşy pagodanyň gozgalaň gurluşyny aňladýandygyny görkezýär. we diňe gaz geçirijisi däl. Şeýlelik bilen, pagodanyň emele gelmegini iki esasy proses dolandyrýar: a) ýumşak çökündiniň dykyzlygy aşakdan gaz girende azalýar; b) gaz-çökündi garyndysy ýokarlanýar, bu bolsa syn edilýän gatlama, döwülme we döwülmedir. MS çökündileriniň sebäbi (7-nji surat). Günorta Şotlandiýa deňzinde (Antarktida) gaz gidratlary bilen baglanyşykly pagodalar üçin hem şuňa meňzeş emele gelme mehanizmi teklip edildi. BdM pagodalary daglyk ýerlerde toparlarda peýda boldy we olaryň dikligi iki taraplaýyn syýahat wagtynda (TWTT) ortaça 70–100 m boldy (7a-njy surat). MS tolkunlarynyň bolmagy we BdM agrawitasiýa ýadrosynyň stratigrafiýasyny göz öňünde tutup, pagoda gurluşlarynyň emele gelme ýaşynyň takmynan 14–12 ka-dan azdygyny çaklaýarys. Mundan başga-da, bu gurluşlaryň ösüşi henizem işjeň (7d-nji surat), sebäbi käbir pagodalar häzirki BdM çägesine çozup, deformasiýa etdiler (7d-nji surat).
Pagodanyň häzirki deňiz düýbünden geçmezligi (a) gazyň ýokarlanmagynyň we/ýa-da gaz-çökündi garyşmasynyň ýerli derejede bes edilmeginiň we/ýa-da (b) gaz-çökündi garyndysynyň mümkin bolan gapdal akymynyň ýerli basyş prosesine mümkinçilik bermeýändigini görkezýär. Diapir teoriýasy modeline52 görä, gapdal akym palçyk-gaz garyndysynyň aşakdan berilýän tizligi bilen pagodanyň ýokaryk hereket edýän tizliginiň arasynda negatiw deňagramlylygy görkezýär. Beriş tizliginiň peselmegi gaz üpjünçiliginiň ýitip gitmegi sebäpli garyndynyň dykyzlygynyň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly bolup biler. Ýokarda jemlenen netijeler we pagodanyň suwda galmagy bilen dolandyrylýan ýokarlanmagy howa sütüniniň beýikligini hg hasaplamaga mümkinçilik berýär. Suwda galmagy ΔP = hgg (ρw – ρg) bilen berilýär, bu ýerde g agrawitasiýa (9.8 m/s2) we ρw we ρg degişlilikde suwuň we gazyň dykyzlyklarydyr.ΔP öň hasaplanan Pdef we çökündi plitasynyň litostatik basyşynyň Plith-iň jemidir, ýagny ρsg h, bu ýerde ρs çökündi dykyzlygydyr. Bu ýagdaýda, islenýän suwda ýüzmek üçin zerur bolan hg gymmaty hg = (Pdef + Plith)/[g (ρw – ρg) bilen berilýär. BdM-de Pdef = 0.3 Pa we h = 100 m (ýokardaky serediň), ρw = 1,030 kg/m3, ρs = 2,500 kg/m3 diýip kesgitleýäris, ρg ρw ≫ρg bolany üçin çäksizdir. Biz hg = 245 m alýarys, bu gymmat GSL-iň düýbüniň çuňlugyny görkezýär. ΔP 2.4 MPa-a deňdir, bu bolsa BdM deňiz düýbüni döwmek we howa çykaryjy deşikleri emele getirmek üçin zerur bolan artykmaç basyşdyr.
BdM gazynyň düzümi ýer gabygynyň dekarbonizasiýa reaksiýalary bilen baglanyşykly suwuklyklaryň goşulmagy bilen üýtgeýän mantiýa çeşmeleri bilen gabat gelýär (6-njy surat). BdM gümmezleriniň we Iskiýa, Kampi Flegre we Soma-Wesuviý ýaly işjeň wulkanlaryň takmynan EW deňleşdirilmeleri, çykarylýan gazlaryň düzümi bilen birlikde, Neapol wulkan sebitiniň aşagyndaky mantiýadan çykarylýan gazlaryň garyşandygyny görkezýär. Barha köp ýer gabygynyň suwuklyklary günbatardan (Iskiýa) gündogara (Somma-Wesuvis) hereket edýär (1b we 6-njy suratlar).
Biz Neapol portundan birnäçe kilometr uzaklykda, Neapol aýlagynda, işjeň gazsyzlandyrma prosesiniň täsirine düşýän we pagodalaryň we depeleriň ýerleşdirilmegi sebäpli döreýän 25 km2 giňlikdäki gümmez şekilli gurluşyň bardygyny netijä geldik. Häzirki wagtda BdM gollary magmatik däl turbulentligiň53 embrional wulkanizmden, ýagny magmanyň we/ýa-da termal suwuklyklaryň irki boşalmagyndan öň bolup biljekdigini görkezýär. Wakalaryň ewolýusiýasyny seljermek we mümkin bolan magmatik bozulmalary görkezýän geohimiki we geofiziki signallary ýüze çykarmak üçin gözegçilik işleri amala aşyrylmalydyr.
Akustik suw sütünleriniň profilleri (2D) Milli ylmy-barlag geňeşiniň kenarýaka deňiz gurşawy instituty (IAMC) tarapyndan R/V Uraniýa (CNR) gämisinde SAFE_2014 (2014-nji ýylyň awgusty) kruizi wagtynda alyndy. Akustik nusga almak 38 kHz-de işleýän ylmy şöhle bölüji Simrad EK60 ýaňky ses çykaryjy enjamy tarapyndan ýerine ýetirildi. Akustik maglumatlar ortaça 4 km tizlikde ýazylyp alyndy. Toplanan ýaňky ses çykaryjy suratlary suwuklyk boşalmalaryny kesgitlemek we olaryň ýygnamak zolagyndaky (74 we 180 m/sl aralygynda) ýerleşýän ýerini takyk kesgitlemek üçin ulanyldy. Köp parametrli zondlar (geçirijilik, temperatura we çuňluk, CTD) ulanyp, suw sütüninde fiziki we himiki parametrleri ölçeň. Maglumatlar CTD 911 zond (SeaBird, Electronics Inc.) arkaly ýygnaldy we SBED-Win32 programma üpjünçiligi (Seasave, 7.23.2 wersiýasy) arkaly işlenildi. Deňiz düýbüniň wizual barlagy “Pollux III” (GEItaliana) ROV enjamy (uzakdan) arkaly geçirildi. işleýän ulag) iki (pes we ýokary kesgitlemeli) kamera bilen.
Köp şöhleli maglumatlary ýygnamak 100 KHz Simrad EM710 köp şöhleli sonar ulgamy (Kongsberg) arkaly amala aşyryldy. Ulgam şöhle ýerleşdirmekde submetrik ýalňyşlyklary üpjün etmek üçin differensial global ýerleşdirme ulgamyna birikdirilen. Akustik impulsyň ýygylygy 100 KHz, atyş impulsy 150° gradus we tutuş açylyşy 400 şöhleden ybarat. Alma wagtynda ses tizliginiň profillerini real wagt režiminde ölçäň we ulanyň. Maglumatlar nawigasiýa we gelgit düzedişi üçin Halkara Gidrografiýa Guramasynyň standartyna (https://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-44_5E.pdf) laýyklykda PDS2000 programma üpjünçiligi (Reson-Thales) arkaly işlenildi. Tötänleýin gurallaryň titräp gitmegi we pes hilli şöhle çykarmagy sebäpli şowhunyň azaldylmagy zolak redaktirleme we çişleri aýyrýan gurallar bilen amala aşyryldy. Ses tizliginiň üznüksiz anyklanmagy köp şöhleli öwrüjiniň golaýynda ýerleşýän kil stansiýasy tarapyndan amala aşyrylýar we her 6-8 sagatda suw sütünindäki real wagt ses tizliginiň profillerini alýar we ulanýar, dogry ses tizligini üpjün etmek üçin real wagt ses tizligini üpjün edýär. şöhle dolandyryşy. Ähli maglumatlar toplumy takmynan 440 km2-den (0-1200 m çuňlukdan) ybarat. Maglumatlar 1 m tor öýjük ölçegi bilen häsiýetlendirilýän ýokary çözgütli sanly ýer modelini (DTM) bermek üçin ulanyldy. Soňky DTM (1a-njy surat) Italiýanyň Geo-Harby Instituty tarapyndan 20 m tor öýjük ölçeginde alnan ýer maglumatlary (deňiz derejesinden >0 m beýiklikde) bilen ýerine ýetirildi.
2007 we 2014-nji ýyllarda howpsuz okean syýahatlary wagtynda ýygnalan 55 kilometrlik ýokary çözgütli bir kanally seýsmiki maglumat profili R/V Uraniýada takmynan 113 inedördül kilometr meýdany öz içine aldy. Marisk profilleri (meselem, L1 seýsmiki profili, 1b-nji surat) IKB-Seistec boomer ulgamyny ulanmak arkaly alyndy. Alyş birligi çeşme we kabul ediji ýerleşdirilen 2,5 m katamaranadan ybarat. Çeşmäniň alamaty 1-10 kHz ýygylyk diapazonynda häsiýetlendirilýän we 25 sm aralykda şöhlelendirijileri çözmäge mümkinçilik berýän ýeke-täk oňyn depeden ybarat. Howpsuz seýsmiki profiller Geotrace programma üpjünçiligi (Geo Marine Survey System) bilen baglanyşykly 1,4 Kj köp uçly Geospark seýsmiki çeşmesi arkaly alyndy. Ulgam deňiz düýbüniň aşagyndaky ýumşak çökündilere 400 millisekunda çenli aralaşýan, nazaryýet taýdan dik çözgüdi 30 sm bolan 1-6,02 KHz çeşmesini öz içine alýan katamaranadan ybarat. Safe we ​​Marsik enjamlarynyň ikisi hem tizlikde alyndy. 0,33 atyş/sek, gäminiň tizligi <3 Kn. Maglumatlar Geosuite Allworks programma üpjünçiligini ulanyp, aşakdaky iş akymy bilen işlenildi we görkezildi: giňeltme düzedişi, suw sütüniniň sessizleşdirilmegi, 2-6 KHz zolak geçirijilikli IIR süzgüçlemesi we AGC.
Suwasty fumaroldan çykýan gaz deňiz düýbünde, ýokarky tarapynda rezin diafragma bilen üpjün edilen plastik gutu arkaly ýygnaldy, ROV tarapyndan howa çykaryjy deşigiň üstüne tersine goýuldy. Gutunyň içine girýän howa köpürjikleri deňiz suwuny doly doldurandan soň, ROV 1 m çuňluga gaýdyp gelýär we suwa çümdüriji ýygnalan gazy rezin arakesme arkaly iki sany öňünden boşaldylan 60 ml aýna kolbalara geçirýär, olaryň biri 20 ml 5N NaOH ergini (Gegenbach görnüşli kolba) bilen dolduryldy. Esasy kislota gaz görnüşleri (CO2 we H2S) aşgarly erginde ereýär, pes ereýän gaz görnüşleri (N2, Ar+O2, CO, H2, He, Ar, CH4 we ýeňil uglewodorodlar) bolsa nusga alyňýan çüýşäniň baş giňişliginde saklanýar. Organiki däl pes ereýän gazlar 10 m uzynlykdaky 5A molekulýar elek sütünli we ýylylyk geçirijilik detektory (TCD) 54 bilen üpjün edilen Shimadzu 15A arkaly gaz hromatografiýasy (GH) arkaly seljerildi. Argon we O2 30 m uzynlykdaky kapillýar molekulýar elek sütünli we TCD bilen enjamlaşdyrylan Thermo Focus gaz hromatografy arkaly seljerildi. Metan we ýeňil uglewodorodlar 23% SP 1700 bilen örtülen, Chromosorb PAW 80/100 torly we alow ionizasiýa detektory (FID) bilen doldurylan 10 m uzynlykdaky polat sütünli Shimadzu 14A gaz hromatografy arkaly seljerildi. Suwuk faza 1) 0,5 N HCl ergini (Metrohm Basic Titrino) bilen titrlenen CO2, as we 2) 5 ml H2O2 (33%) bilen oksidlenenden soň H2S, as analizi üçin ulanyldy, ion hromatografiýasy (IC) (IC) (Wantong 761). Titrlemegiň, GC we IC analiziniň analitik ýalňyşlygy 5% -den az. Gaz garyndylary üçin standart ekstraksiýa we arassalamak amallaryndan soň, 13C/12C CO2 (δ13C-CO2% we V-PDB hökmünde beýan edilýär) Finningan Delta S massa spektrometri arkaly seljerildi55,56. Daşarky takyklygy kesgitlemek üçin ulanylan standartlar Carrara we San Vincenzo mermeri (içki), NBS18 we NBS19 (halkara) boldy, analitik ýalňyşlyk we gaýtalanma degişlilikde ±0,05% we ±0,1% boldy.
δ15N (howa garşy % hökmünde görkezilen) gymmatlyklary we 40Ar/36Ar Finnigan Delta plusXP üznüksiz akymly massa spektrometrine birikdirilen Agilent 6890 N gaz hromatografy (GC) arkaly kesgitlenildi. Analiz ýalňyşlygy: δ15N±0.1%, 36Ar<1%, 40Ar<3%. He izotop gatnaşygy (R/Ra görnüşinde görkezilen, bu ýerde R nusgada ölçenen 3He/4He we Ra atmosferada şol bir gatnaşyk: 1.39 × 10−6)57 INGV-Palermo (Italiýa) laboratoriýasynda kesgitlenildi. 3He, 4He we 20Ne He we Ne bölünenden soň iki kollektorly massa spektrometri (Helix SFT-GVI)58 arkaly kesgitlenildi. Analiz ýalňyşlygy ≤ 0.3%. He we Ne üçin adaty boşluklar degişlilikde <10-14 we <10-16 mol.
Bu makalany nähili sitirlemeli: Passaro, S. we beýlekiler. Degazasiýa prosesi bilen hereket edýän deňiz düýbüniň galmagy kenarýakadaky wulkan işjeňliginiň başlanýandygyny görkezýär. ylmy. 6-njy öwüt, 22448; doi: 10.1038/srep22448 (2016).
Aharon, P. Häzirki zaman we gadymy deňiz düýbüniň uglewodorod süzgüçleriniň we howa çykaryşlarynyň geologiýasy we biologiýasy: giriş. Geografik Okean Wright.14, 69–73 (1994).
Paull, CK we Dillon, WP Gaz gidratlarynyň dünýäde ýaýramagy. Kvenwolden, KA we Lorenson, TD (red.) 3–18 (Tebigy gaz gidratlary: ýüze çykmagy, ýaýramagy we anyklanmagy. Amerikan Geofiziki Bileleşiginiň Geofiziki Monografiýasy 124, 2001).
Fişer, AT Gidrotermal aýlanyşygyň geofiziki çäklendirmeleri. In: Halbach, PE, Tunnicliffe, V. & Hein, JR (red.) 29–52 (Durham seminarynyň hasabaty, Deňiz gidrotermal ulgamlarynda energiýa we massa geçişi, Durham uniwersitet neşirýaty, Berlin (2003)).
Kumu, D., Driesner, T. we Heinrich, C. Orta okean gerişleriniň gidrotermal ulgamlarynyň gurluşy we dinamikasy. Ylym 321, 1825–1828 (2008).
Boswell, R. we Collett, TS Gaz gidrat çeşmelerine, energiýa we daşky gurşawa, ylyma häzirki garaýyşlar.4, 1206–1215 (2011).
Evans, RJ, Davies, RJ & Stewart, SA Günorta Kaspi deňzinde kilometr ölçegli palçyk wulkan ulgamynyň içki gurluşy we püskürme taryhy. Basseýn suw howdany 19, 153–163 (2007).
Leon, R. we beýlekiler. Kadis aýlagyndaky çuň suw karbonat palçyk depelerinden uglewodorodlaryň syzmagy bilen baglanyşykly deňiz düýbüniň aýratynlyklary: palçyk akymyndan karbonat çökündilerine çenli. Geografiýa Mart. Wright. 27, 237–247 (2007).
Moss, JL we Cartwright, J. Namibiýanyň deňiz kenaryndaky kilometr ölçegli suwuklyk gaçyş turbalarynyň 3D seýsmiki görkezilişi. Basseýn suw howdany 22, 481–501 (2010).
Andresen, KJ Nebit we gaz geçiriji ulgamlarynda suwuklyk akymynyň häsiýetnamalary: Olar bize basseýniň ewolýusiýasy barada näme aýdýar? Mart Geologiýasy.332, 89–108 (2012).
Ho, S., Cartwright, JA & Imbert, P. Angolanyň kenaryndaky Aşakky Kongo basseýninde gaz akymlary bilen baglylykda Neogen Dörtlük suwuklyklarynyň zyňyndy gurluşynyň dik ewolýusiýasy. Mart Geologiýasy. 332–334, 40–55 (2012).
Jonson, SY we beýlekiler. Waýoming ştatynyň Ýellowstone kölüniň demirgazyk böleginde gidrotermal we tektoniki işjeňlik. geologiýa. Sosialistik partiýa. Hawa.bull.115, 954–971 (2003).
Patacca, E., Sartori, R. we Scandone, P. Tirren basseýni we Apennin ýaýy: Toton döwrüniň soňky döwründen bäri kinematik gatnaşyklar. Mem Soc Geol Ital 45, 425–451 (1990).
Milia we beýlekiler. Kampaniýanyň kontinental gyrasyndaky tektonik we ýer gabygynyň gurluşy: wulkan işjeňligi bilen baglanyşyk. mineral. benzin. 79, 33–47 (2003)
Piochi, M., Bruno PP we De Astis G. Rift tektonikasynyň we magmatiki göteriliş prosesleriniň deňeşdirilen roly: Neapol wulkan sebitinde (Günorta Italiýa) geofiziki, gurluş we geohimiki maglumatlardan netije çykarmak. Gcubed, 6(7), 1-25 (2005).
Dvorak, JJ we Mastrolorenzo, G. Günorta Italiýadaky Kampi Flegrei kraterinde ýakynda bolan dik ýer gabygynyň hereketiniň mehanizmleri. geologiýa. Sosialistik partiýa. Hawa. Tehniki aýratynlyklar. 263, sah. 1-47 (1991).
Orsi, G. we beýlekiler. Italiýadaky Kampi Flegrei kraterinde (Italiýa) gysga möhletli ýerüsti deformasiýa we seýsmikilik: ilatly ýerde işjeň massanyň dikeldilmeginiň mysaly. J. Volcano.geotermal.reservoir.91, 415–451 (1999)
Cusano, P., Petrosino, S., we Saccorotti, G. Italiýadaky Campi Flegrei wulkan toplumynda uzak möhletli dowamly 4D işjeňliginiň gidrotermal gelip çykyşy. J. Volcano.geotermal.reservoir.177, 1035–1044 (2008).
Pappalardo, L. we Mastrolorenzo, G. Sill ýaly magmatiki suw howdanlarynda çalt differensiasiýa: Campi Flegrei kraterinden alnan mysal.science.Rep. 2, 10.1038/srep00712 (2012).
Walter, TR we beýlekiler. InSAR wagt seriýalary, korrelýasiýa seljermesi we wagt-korrelýasiýa modelirlemesi Campi Flegrei we Vezuviusyň mümkin bolan baglanyşygyny görkezýär. J. Volcano.geotermal.reservoir.280, 104–110 (2014).
Milia, A. we Torrente, M. Tirren grabeniniň birinji ýarymynyň (Neapol aýlagy, Italiýa) gurluş we stratigrafik gurluşy. Konstruktiw fizika 315, 297–314.
Sano, Y. we Marty, B. Ada Arklaryndan çykýan wulkan kül gazyndaky uglerod çeşmeleri. Chemical Geology.119, 265–274 (1995).
Milia, A. Dohrn Kanýon stratigrafiýasy: Daşky kontinental şelfde deňiz derejesiniň peselmegine we tektoniki göterilmelere jogaplar (Gündogar Tirren gyrasy, Italiýa). Geo-Marine Letters 20/2, 101–108 (2000).